TÜDEF Genel Başkanı Aziz Koçal: Düzenleme,...
Reklam
Reklam

TÜDEF Genel Başkanı Aziz Koçal: Düzenleme, STK'ların tüketicileri bilgilendirme ve aydınlatma görevlerini ortadan kaldıracak

Gıda güvenliği ve güvenilirliği açısından, halk sağlığı ve sağlıklı beslenme yönünden toplumun bütününü ilgilendiren bir konu olmasına rağmen düzenlemenin, bilim adamları, STK’lar ve meslek odalarının görüşleri alınmadan meclise getirildiğini ifade eden TÜDEF Genel Başkanı Aziz Koçal, yapılacak düzenlemenin muğlak olduğunu, tamamen gıda endüstrisinin talepleri doğrultusunda hareket edilebileceği yönünde kaygılar oluştuğunu belirtti.

TÜDEF Genel Başkanı Aziz Koçal: Düzenleme, STK'ların tüketicileri bilgilendirme ve aydınlatma görevlerini ortadan kaldıracak

Gıda güvenliği ve güvenilirliği açısından, halk sağlığı ve sağlıklı beslenme yönünden toplumun bütününü ilgilendiren bir konu olmasına rağmen düzenlemenin, bilim adamları, STK’lar ve meslek odalarının görüşleri alınmadan meclise getirildiğini ifade eden TÜDEF Genel Başkanı Aziz Koçal, yapılacak düzenlemenin muğlak olduğunu, tamamen gıda endüstrisinin talepleri doğrultusunda hareket edilebileceği yönünde kaygılar oluştuğunu belirtti.

TÜDEF Genel Başkanı Aziz Koçal: Düzenleme, STK'ların tüketicileri bilgilendirme ve aydınlatma görevlerini ortadan kaldıracak
20 Temmuz 2020 - 13:23

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda görüşmeyi bekleyen “Gıda, Tarım ve Orman Alanında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Teklifi” ile 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 3 üncü maddesine “Yanıltıcı yayın: Her türlü yazılı, görsel, işitsel ve dijital iletişim araçları üzerinden yapılan ve ticari reklam kapsamına girmeyen, gıda güvenliği ve güvenilirliği husussunda tüketicide endişe, korku ve güvensizlik yaratarak tüketicinin tüketim alışkanlıklarını olumsuz etkileyen gerçeğe aykırı yayınlar” ve 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanunun 8 inci maddesine “Ticari Reklam kapsamına girmeyen, gıda güvenliği ve güvenilirliği hususunda tüketicide endişe, korku ve güvensizlik yaratarak tüketicinin tüketim alışkanlıklarını olumsuz etkileyen gerçeğe aykırı nitelikte olamaz” şeklinde eklemeler yapan düzenlemeler getiriliyor.
 
Gıda endüstrisinin talepleri doğrultusunda hareket edilebileceği yönünde kaygılarımız var
 
Kanun teklifi ile getirilmek istenen düzenlemenin; gıda güvenliği ve güvenilirliği açısından, halk sağlığı ve sağlıklı beslenme yönünden toplumun bütününü ilgilendiren bir konu olmasına rağmen kamuoyunda yeteri kadar tartışılmadan, görüşlere açılmadan, bilim adamlarının, STK’ların, meslek odalarının görüşleri alınmadan kısacası toplumun bütünü ile istişare edilmeden meclise getirildiğini ifade eden Tüketici Dernekleri Federasyonu (TÜDEF) Genel Başkanı Aziz Koçal, yapılacak düzenlemenin muğlak olduğunu ve tamamen gıda endüstrisinin talepleri doğrultusunda hareket edilebileceği yönünde kaygılar oluştuğunu belirtti.
 
Koçal, “'tüketicinin olumsuz etkilenmesi’ ne demektir, bunun değerlendirme kıstasları neler olacaktır, ‘tüketicide endişe, korku ve güvensizlik’ neye göre değerlendirilecektir. Örneğin Nişasta bazlı şeker ya da GDO’lu ürünler sağlığa zararlıdır diye tüketicileri uyarmak ceza kapsamına mı girecektir? Kaldı ki gıda ürünlerde bilim adamları farklı verilere dayandırılarak farklı açıklamalar da yapabilmektedir” sözleri ile kamuoyunda oluşan soru işaretlerine dikkat çekti.
 
STK’ların tüketicileri bilgilendirme ve aydınlatma görevlerini ortadan kaldıracak
 
Anayasanın 26. Maddesindeki “Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir. Bu hürriyet resmi makamların müdahalesi olmaksızın haber veya fikir almak ya da vermek serbestliğini de kapsar” hükmünü hatırlatan TÜDEF Genel Başkanı Koçal, “Hükme rağmen getirilmek istenen bu düzenleme ile ne amaçlanmaktadır? İfade ve düşünce açıklama özgürlüğü anayasada teminat altına alınmış iken ve özellikle STK’ların tüketicileri bilgilendirme ve aydınlatma görevleri var iken, getirilmek istenen yasa bu görevleri de ortadan kaldırmayacak mıdır?” dedi.
 
Yasa teklifinin; tüketicinin sağlıklı beslenme alışkanlıkları kazanması yerine bazı kişilerin magazinsel, tek yönlü beslenmeye götüren açıklamalarını içeren yayınlara karşı getirildiği gibi görünse de, bu maddelerin bu şekli ile toplumun doğru bilgilenmesi yönünde çalışmalar yürüten,açıklamalarda bulunan STK’lar ve Meslek Örgütlerinin sesinin kesilmesine neden olacağına vurgu yapan Koçal, “Evrensel Tüketici Haklarından biri olan ‘Sağlık ve Güvenliğin Korunma Hakkı’ tüketiciye sunulan mal ve hizmetlerin, tüketicinin hayatını ve sağlığını normal şartlar altında tehlikeye düşürmeyecek derecede güvenilir ve kaliteli olmasını ifade etmektedir.Mal ve hizmetlerin güvenilir ve kaliteli olmadığı hallerde tüketici, emniyetli olmayan bir tüketim malının kendisini zehirlemesi, sakatlaması, yaralanması ve hatta öldürmesi tehlikesi ile karşı karşıyadır” ifadelerine yer verdi.
 
Tüketici örgütlerinin çalışmalarına bir anlamda sansür uygulanacaktır
 
Koçal, düzenleme nedeniyle ortaya çıkacak sorunlarla ilgili açıklama ve uyarılarını şöyle sürdürdü:
 
"Bir diğer hak ise 'Bilgi Edinme Hakkı'dır. Biz Tüketici Örgütleri olarak 'Evrensel Tüketici Hakları'nın Türkiye’de karşılığını bulması için mücadele verirken, tüketicinin sağlık ve güvenliğinin korunması doğrultusunda çalışmalar yaparak tüketicileri bilgilendiren açıklamalar, toplantılar eğitim çalışmaları da yapmaktayız. Meclis Genel Kuruluna sunulan bu düzenleme ile 83 milyon tüketiciye hitap eden ve onların bilgilenmesi, bilinçlenmesi için mücadele eden biz tüketici örgütlerinin çalışmalarına bir anlamda sansür uygulanacaktır. Açıklamalarımız çeşitli cezalar ile karşı karşıya kalacaktır.
 
Yanıltıcı haber değerlendirilmesini yapacak bir bilim kurulu kurulamaz
 
'Gıda güvenliği' gıdaların zararsız olmasını, 'gıda güvenilirliği' ise hilesiz olmasını ifade eder. Tasarıda, yapılan bir açıklamanın, gıda güvenliği ve güvenilirliği hususunda tüketicide endişe, korku ve güvensizlik yaratarak tüketicinin tüketim alışkanlıklarını olumsuz etkileyen gerçeğe aykırı nitelikte olduğu yönünde değerlendirecek bir Bilim kurulundan söz edilmektedir. Yanıltıcı haber olup olmadığını değerlendirecek olan bilim kurulunun kimlerden oluşacağı, nasıl kurulacağı yasada tanımlanmamış, inisiyatife bırakılmıştır. Bilim kurulu toplumun bütününü mü düşünerek hareket edecek, yoksa bazı gıda sanayi şirketlerinin çıkarlarına yönelik mi hareket edecek? İnsan ve toplum sağlığı mı ölçü olacak? Yasal dayanağı olmayan, tanımlaması yapılmayan bir bilim kurulu siyasi iradeye bağlı karar verir ki bu da toplumun bütününü kapsamaz.Daha da önemlisi yanıltıcı haber değerlendirilmesini yapacak bir bilim kurulu kurulamaz. Bu amaçla kurulan bir kurula da bilim kurulu denemez. Gıda güvenliğini sağlamak üzere toplum sağlığını korumak için kurulur. Kurulacak olan bu bilim kurulu ile ilgili endişelerimiz var, benzer kurulların nasıl çalıştığı kamuoyu bilgisi dahilindedir.
 
Bilim kurulu, bağımsız ve tarafsız olmalı, bilimsel kanıtlar ile çalışmalı
 
Gıda güvenliği, güvenilirliği hususunda bir bilim kurulu boşluğu vardır. Özellikle covit-19 nedeniyle de kamuoyu gündemine gelen bilim kurulu bilimi akla getirmiştir. Görevlerinden biri gıda güvenliği için risk değerlendirmesi yapmak olması gereken bu bilim kurulu liyakat sahibi bilimsel yetisi olan bilim adamlarından oluşmalı ve tamamen bilimsel veriler oluşturacak çalışmalar yapmalı. Bağımsız ve tarafsız olmalı, bilimsel kanıtlar ile çalışmalı, görevi süresince baskı altında olmamalı, risk değerlendirmesinde ortaya çıkan gerçeklerin topluma hiçbir etki altında kalmadan doğru aktarılmalıdır.
 
Tüketici örgütleri yüklü cezalar ile karşı karşıya kalacak
 
Tasarı yasallaşırsa, tüketici örgütü olarak örneğin, “çocuklara abur cubur yedirmeyin nişasta bazlı şeker var obaziteyi artırıyor ve beraberinde bazı hastalıkları getirir” şeklinde yapacağımız bir açıklama nedeniyle yüklü cezalar ile karşı karşıya kalacağımız endişesini taşımaktayız.
 
İçinde bulunduğumuz dönemde, özellikle covit-19 nedeniyle yeteri kadar gıdaya ulaşamayan yoksul halkımızın desteklenmesi ve güçlü tutulması, vatandaşların beslenmesinin düzeltilmesi ve bağışıklık sisteminin güçlü kılınması yönünde çalışmalar yapılması gerekirken, içeriği detayları yasa metninde olmayan bir madde hükmünün uygulanması toplumsal dinamiklerin sesinin kesilmesini sağlayacaktır. Bu nedenle bahse konu düzenlemeleri içeren maddeler tasarıdan acilen geri çekilerek toplumun bütünü ile istişare edilmesi sağlanmalıdır.
 
Yoksul halkın güvenli, güvenilir ucuz sağlıklı ve besin değeri yüksek gıdaya ulaşmasını sağlayacak bağışıklık sistemini güçlendirecek yeterli beslenebileceği, çalışmalar ve düzenlemeler acil ve ivedi olarak yapılmalıdır.”


YORUMLAR

  • 0 Yorum
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR x
Tüketici Haklarının Korunmasında Tüketici Hakem Heyetleri Yetersiz Kalıyor
Tüketici Haklarının Korunmasında Tüketici Hakem Heyetleri...
Hangi yiyecekleri neden canımız çeker?
Hangi yiyecekleri neden canımız çeker?