Reklam
Reklam
Reklam

TS EN ISO/IEC 17025 "Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarlarının Yetkinliği için Genel Gereklilikler" Standardına Göre Laboratuvar Akreditasyonu Kalite Güvence Gerekliliği

TS EN ISO/IEC 17025 “Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarlarının Yetkinliği için Genel Gereklilikler” Standardına Göre Laboratuvar Akreditasyonu Kalite Güvence Gerekliliği

TS EN ISO/IEC 17025 "Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarlarının Yetkinliği için Genel Gereklilikler" Standardına Göre Laboratuvar Akreditasyonu Kalite Güvence Gerekliliği
17 Mayıs 2021 - 09:35

Dr. Zeliha Yıldırım

Ürün Güvenliği, Piyasa Gözetimi ve Denetimi ile Uygunluk Değerlendirmesi Alanlarında Farkındalığın Artırılması için Teknik Destek Projesi kapsamında hazırlanmıştır. 

Dünya global bir yaklaşımla; ürünlerin serbest dolaşımına olanak sağlayan mali, teknik ve fiziki engellerin olmadığı piyasalara doğru gitmektedir. Mali engeller, her ülkede farklı uygulanan vergi sisteminden; teknik engeller, maliyeti yükselterek rekabeti doğrudan etkileyen ulusal üretim standartlarından ve fiziki engeller ise malların ve kişilerin serbest dolaşımını kısıtlayan gümrük kontrollerinden başka bir şey değildir. Bu engellerin ortadan kaldırılması ancak aşamalı olarak gerçekleştirilebilecektir. Bu aşamadan sonra, üretilen her mal, sermaye ve hizmetler serbestçe bu birlikler içinde dolaşabilecektir. Ticari ilişkiler içinde olan ülkeler, yapılan deney ve kalibrasyon işlemlerinde olduğu gibi; kalite ve çevre sistemlerinde, personel belgelendirmesi, ürün belgelendirmesi ve kontrol sistemlerinde de ortak ölçütler içinde yapılanma çalışmalarına ağırlık vermektedirler.

AKREDİTASYON NEDİR?

Akreditasyon, uygunluk değerlendirme kuruluşlarınca gerçekleştirilen çalışmaların ve dolayısıyla bu çalışmalar sonucunda düzenledikleri uygunluk belgelerinin (deney ve muayene raporları, kalibrasyon sertifikaları, yönetim sistemi belgeleri, ürün belgelendirme belgeleri, personel belgelendirme belgeleri v.b.) güvenilirliğini ve geçerliliğini desteklemek amacıyla oluşturulmuş bir kalite altyapısıdır.

Üçüncü taraf değerlendirme tekniği olarak akreditasyon, uygunluk değerlendirme kuruluşlarında güvenilirliğin sağlanması ve sürekliliği için önemli bir araçtır.

Uygunluk değerlendirme kuruluşlarının yetkinlikleri uluslararası standartlar esas alınarak değerlendirilmektedir. Laboratuvarların akreditasyon için uymakla yükümlü oldukları temel doküman TS EN ISO/IEC 17025 “Deney ve Kalibrasyon Laboratuvarlarının Yetkinliği için Genel Gereklilikler” standardıdır. TS EN ISO/IEC 17025 standardında laboratuvarların yetkinliği, tarafsızlığı ve tutarlı çalışmalarına dair genel gereklilikler tanımlanmaktadır.

Ulusal ve uluslararası düzenlemeler akreditasyon için bir zorunluluk getirmemektedir. Akreditasyon tamamen gönüllülük esasına dayanmaktadır. Ancak serbest piyasa ekonomisi, laboratuvarları akredite olmaya sevk etmektedir. Bazı durumlarda da yasal otorite olan kurumlar laboratuvar akreditasyonunu şart koşmaktadır. Örneğin: Tarım ve Orman Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı gibi.

Laboratuvarların akreditasyonu, teknik engellerin ortadan kaldırılması için en etkili yollardan biri olarak görülmektedir. Bu nedenle ülkeler bağımsız ve uluslararası geçerliliği olan akreditasyon kuruluşlarına sahip olmak zorundadırlar. Bu amaçla ülkemizde de Ticaret Bakanlığı bünyesine dahil edilen Dış Ticaret Müsteşarlığı öncülüğünde uygunluk değerlendirme kuruluşlarını akredite etmek üzere Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) kurulmuştur.

TÜRKAK; Avrupa Akreditasyon Birliği (EA), Uluslararası Akreditasyon Forumu (IAF) ve Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon Birliği (ILAC)’ın tam üyesi konumundadır ve karşılıklı tanınma anlaşmalarına konu olan tüm akreditasyon alanlarında EA, IAF ve ILAC ile çok taraflı / karşılıklı tanınma anlaşması imzalanmıştır.


NEDEN AKREDİTASYON

Uluslararası Tanınırlık

Karşılıklı tanıma anlaşmaları, ülkeler arasındaki deney sonuçlarının kabülü için oldukça önemlidir. Karşılıklı tanıma anlaşması yapmış olan ülkeler, birbirlerinin akredite olmuş tüm laboratuvarlarını kendi ülkelerinin akreditasyon kuruluşu tarafından akredite edilmiş gibi kabül etmekte, resmi olarak birbirlerinin yeterliliklerini tanımakta ve deney sonuçlarını kabul etmektedirler. Böylece akredite olmuş laboratuvarlar uluslararası olarak kabul edilmiş bir programın parçası haline gelmektedirler.

Müşteri ve Pazarlama Avantajı

Laboratuvarlar akreditasyonun işareti olarak; akreditasyon kuruluşunun markasını düzenledikleri belgelerde kullanarak en kolay yoldan tanıtımlarını yapabilme fırsatına sahiptirler.

Günümüzde endüstriyel üretim sektörü; hizmet alacakları laboratuvardan TS EN ISO/IEC 17025 standardına göre akreditasyonunu talep etmektedirler. Laboratuvar akreditasyonu teknik yeterliliği belirlemek için özel olarak geliştirilmiş, prosedür ve kriterleri kullanıldığı için, müşteriye laboratuvar tarafından verilen deney, ölçüm veya kalibrasyon ölçüm verilerinin doğruluğu ve güvenilirliği belgelenmiş olmaktadır. Böylece müşteriler için güvenilir test, ölçüm ve kalibrasyon hizmetleri veren ve müşteri ihtiyaçlarını karşılayan bir laboratuvar olarak tanımlanabilmektedirler.

Kalite ve Güven Kültürü Yaratır

Akreditasyon ayrıca laboratuvar personelinin sürekli kalite gelişimini teşvik etmesini ve mükemmelliyetçiliği hedef haline getirmesini sağlamaktadır. Personelin verimliliği, etkinliği ve profesyonel yeterliliği belirgin bir düzeyde artmaktadır.


SONUÇ

Uluslararası pazardaki büyüme ve yasal düzenlemelerdeki değişikliklerin sonucunda, laboratuvar akreditasyonu tüm dünyada bir kuruluşun varlığını sürdürebilmesi için anahtar konulardan biridir. Kalite sistemini aktif olarak çalıştırmanın, teknik olarak yeterli olmanın ve güvenli analiz sonuçları verebilmenin bir göstergesi olan laboratuvar akreditasyonu, laboratuvar ve personelinden başlayarak; üreticiye, yasal otoritelere ve müşteriye kadar uzanan zincirdeki herkese fayda sağlamaktadır.

Akredite laboratuvarların topluma sağlayacağı faydalar şu şekilde özetlenebilmektedir:

1. Ticari ve ekonomik gelişmeye katkıda bulunmak,
2. Uluslararası olarak kabul edilmiş deney ve kalibrasyon uygulamalarından dolayı; akredite laboratuvarlar tarafından üretilen verilerin ve ihraç edilen ürünlerin uluslararası düzeyde kabülüne olanak sağlamak.
3. Tüketicilere doğru ve güvenli ürünler sunulmasını sağlamak,
4. İnsan/hayvan sağlığı ve çevrenin korunmasına ilişkin kararlar alınırken belirsizliği azaltmak,
5. Kritik analizler ve kararlar için temel oluşturmada kullanılan verilerin güvenilirliğini artırmak,
6. Gereksiz yeniden gözden geçirmeleri ortadan kaldırmak ve masrafları azaltabilecek olan değerlendirme işleminin etkinliğini artırmak,
7. Yeniden test ettirme, yeniden örnek alma ve zaman kaybı gibi laboratuvar problemleri minimize ederek, bunlara bağlı olan masrafları azaltmak,


 


FACEBOOK YORUMLAR

YORUMLAR

  • 0 Yorum